Cắt buồng trứng là phẫu thuật được chỉ định trong điều trị nhiều bệnh lý phụ khoa như u nang buồng trứng, lạc nội mạc tử cung, xoắn buồng trứng hoặc ung thư. Đây là phẫu thuật cần được cân nhắc kỹ lưỡng, có thể ảnh hưởng đến nội tiết và khả năng sinh sản tùy từng trường hợp. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ thời điểm cần thực hiện, những tác động sau phẫu thuật và các lưu ý cần biết để chăm sóc sức khỏe an toàn, lâu dài.
Cắt bỏ buồng trứng là gì?
Cắt bỏ buồng trứng (oophorectomy) là phẫu thuật loại bỏ một hoặc cả hai cơ quan này khỏi cơ thể. Buồng trứng là cơ quan thuộc hệ sinh sản nữ, đảm nhiệm chức năng tạo noãn (trứng) và tiết hormone sinh dục quan trọng như estrogen và progesterone. Vì vậy, việc thực hiện thủ thuật này không chỉ liên quan đến khả năng sinh sản, mà còn có thể ảnh hưởng đến nội tiết và sức khỏe toàn thân.
Tùy theo chỉ định điều trị, bác sĩ có thể thực hiện cắt một bên buồng trứng hoặc cắt hai bên. Phẫu thuật này được áp dụng trong các trường hợp bệnh lý lành tính có biến chứng, nghi ngờ ác tính hoặc ung thư buồng trứng. Bác sĩ sẽ cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên tuổi của bạn, tình trạng bệnh, và đặc biệt là mong muốn có con trong tương lai.
Cắt bỏ buồng trứng được áp dụng trong các trường hợp bệnh lý lành tính có biến chứng
Có những loại phẫu thuật cắt bỏ buồng trứng nào?
Tùy theo mức độ bệnh lý và mục tiêu điều trị, phẫu thuật này không chỉ đơn thuần là loại bỏ buồng trứng, mà có thể kết hợp với cắt ống dẫn trứng hoặc tử cung tùy theo mục đích điều trị. Phạm vi phẫu thuật được quyết định dựa trên chẩn đoán bệnh lý, mức độ tổn thương và kế hoạch điều trị lâu dài của người bệnh. Các hình thức thường gặp gồm:
- Cắt bỏ một buồng trứng (một bên): Loại bỏ một buồng trứng bị tổn thương, buồng trứng còn lại được bảo tồn để duy trì chức năng nội tiết và khả năng sinh sản nếu còn hoạt động tốt.
- Cắt bỏ buồng trứng hai bên: Loại bỏ cả hai buồng trứng. Phẫu thuật này thường áp dụng trong ung thư hoặc bệnh lý nặng, và sẽ gây mãn kinh nếu người bệnh chưa đến tuổi mãn kinh tự nhiên.
- Cắt bỏ buồng trứng và ống dẫn trứng một bên (salpingo-oophorectomy một bên): Loại bỏ một buồng trứng cùng với ống dẫn trứng tương ứng. Thường được chỉ định khi tổn thương lan rộng sang ống dẫn trứng.
- Cắt bỏ hai buồng trứng và hai ống dẫn trứng (salpingo-oophorectomy hai bên): Loại bỏ toàn bộ hai buồng trứng và hai ống dẫn trứng. Đây là chỉ định phổ biến trong điều trị ung thư hoặc phẫu thuật dự phòng ở nhóm nguy cơ cao.
- Cắt tử cung kèm cắt buồng trứng một bên: Phẫu thuật loại bỏ tử cung đồng thời cắt một buồng trứng và ống dẫn trứng tương ứng, áp dụng khi bệnh lý ảnh hưởng đồng thời nhiều cơ quan.
- Cắt toàn bộ tử cung và hai buồng trứng hai bên: Loại bỏ tử cung, cổ tử cung, hai ống dẫn trứng và hai buồng trứng trong cùng một cuộc phẫu thuật. Đây là can thiệp mở rộng, thường chỉ định trong ung thư phụ khoa hoặc bệnh lý phức tạp.
Bác sĩ sẽ chỉ định loại phẫu thuật dựa trên mức độ tổn thương và kế hoạch điều trị lâu dài của người bệnh
Khi nào cần thực hiện phẫu thuật cắt buồng trứng?
Không phải mọi bệnh lý buồng trứng đều cần phẫu thuật. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể theo dõi định kỳ hoặc điều trị nội khoa trước khi cân nhắc can thiệp ngoại khoa. Bác sĩ chỉ chỉ định can thiệp khi lợi ích điều trị rõ ràng vượt trội so với nguy cơ - đặc biệt khi có biến chứng hoặc dấu hiệu ác tính.
Dưới đây là những trường hợp thường được xem xét chỉ định:
1. Lạc nội mạc tử cung nặng
Lạc nội mạc tử cung là tình trạng mô nội mạc phát triển ngoài tử cung và có thể xâm lấn buồng trứng, hình thành nang lạc nội mạc. Khi bệnh tiến triển nặng – gây đau vùng chậu mạn tính, tái phát nhiều lần hoặc không đáp ứng thuốc – phẫu thuật có thể là lựa chọn cần thiết. Mục tiêu là kiểm soát triệu chứng và ngăn ngừa biến chứng lâu dài.
2. U nang buồng trứng lành tính có biến chứng
Phần lớn u nang buồng trứng lành tính có thể theo dõi hoặc điều trị bảo tồn. Tuy nhiên, khi khối u có kích thước lớn, phát triển nhanh, gây xoắn, vỡ nang, xuất huyết hoặc có dấu hiệu nghi ngờ thoái hóa ác tính, việc phẫu thuật có thể được chỉ định, nhằm đảm bảo an toàn và phòng ngừa biến chứng nguy hiểm.
3. Ung thư buồng trứng
Trong điều trị ung thư buồng trứng, phẫu thuật đóng vai trò nền tảng. Phẫu thuật này giúp loại bỏ khối u và giảm nguy cơ lan rộng sang các cơ quan khác. Tùy theo giai đoạn bệnh, phẫu thuật có thể được thực hiện một bên hoặc hai bên, thậm chí kết hợp cắt tử cung và các cấu trúc lân cận để đạt hiệu quả điều trị tối ưu.
Cắt buồng trứng được áp dụng trong các trường hợp mắc ung thư
4. Nhiễm trùng nặng vùng buồng trứng
Các tình trạng như viêm vùng chậu nặng hoặc áp xe buồng trứng - ống dẫn trứng có thể gây tổn thương nghiêm trọng nếu không được kiểm soát kịp thời. Khi điều trị nội khoa bằng kháng sinh không hiệu quả hoặc có nguy cơ vỡ ổ nhiễm trùng, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật cắt bỏ buồng trứng nhằm loại bỏ ổ bệnh và ngăn biến chứng lan rộng.
5. Phẫu thuật dự phòng ở nhóm nguy cơ cao
Phụ nữ mang đột biến gen BRCA hoặc có tiền sử gia đình mắc ung thư buồng trứng, ung thư vú có nguy cơ cao phát triển bệnh trong tương lai. Sau khi hoàn thành kế hoạch sinh sản, bác sĩ có thể tư vấn phẫu thuật dự phòng để giảm đáng kể nguy cơ ung thư và cải thiện tiên lượng lâu dài.
Phương pháp thực hiện cắt buồng trứng hiện nay
Hiện nay, cắt bỏ buồng trứng có thể được thực hiện bằng phẫu thuật nội soi, phẫu thuật mổ mở hoặc qua đường âm đạo, tùy thuộc vào bệnh lý, mức độ tổn thương và kế hoạch điều trị tổng thể. Chi tiết như sau:
1. Phẫu thuật nội soi
Đây là phương pháp ít xâm lấn, được áp dụng phổ biến trong các trường hợp bệnh lý lành tính hoặc tổn thương chưa lan rộng. Bác sĩ sẽ thực hiện một số đường rạch nhỏ trên thành bụng để đưa camera và dụng cụ chuyên dụng vào ổ bụng, sau đó tiến hành can thiệp dưới sự hỗ trợ của hệ thống hình ảnh phóng đại.
Ưu điểm của phương pháp này là giảm đau sau mổ, hạn chế mất máu, sẹo nhỏ và thời gian hồi phục nhanh. Nội soi thường được ưu tiên khi khối u kích thước vừa phải và không có nghi ngờ ác tính phức tạp.
Phẫu thuật nội soi ít xâm lấn, phục hồi nhanh
2. Phẫu thuật mổ mở
Phẫu thuật mổ mở được chỉ định khi khối u có kích thước lớn hoặc nghi ngờ ung thư. Phương pháp này cũng áp dụng cho trường hợp có dính nhiều trong ổ bụng. Bác sĩ sẽ thực hiện một đường mổ lớn hơn ở thành bụng để tiếp cận trực tiếp buồng trứng và các cơ quan lân cận.
Phương pháp này cho phép đánh giá toàn diện tình trạng tổn thương và xử trí triệt để, đặc biệt cần thiết trong điều trị ung thư buồng trứng. Tuy nhiên, thời gian hồi phục thường dài hơn so với phẫu thuật nội soi.
Phẫu thuật mổ mở giúp đánh giá toàn diện tình trạng tổn thương và xử trí triệt để bệnh
3. Qua đường âm đạo
Phẫu thuật qua đường âm đạo là một kỹ thuật xâm lấn tối thiểu, thường được thực hiện đồng thời với phẫu thuật cắt tử cung qua đường âm đạo. Trong những trường hợp phù hợp, buồng trứng có thể được lấy ra qua đường này mà không cần rạch thành bụng.
Phương pháp này giúp hạn chế sẹo ngoài da, giảm nguy cơ nhiễm trùng vết mổ và rút ngắn thời gian phục hồi. Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp với phương pháp này. Bác sĩ cần cân nhắc kỹ dựa trên đặc điểm bệnh lý và giải phẫu của từng người.
Quy trình thực hiện
Các bước thực hiện phẫu thuật hiện nay gồm:
1. Đánh giá và chuẩn bị trước phẫu thuật
Trước mổ, bạn sẽ được thăm khám lâm sàng và thực hiện các xét nghiệm cần thiết như xét nghiệm máu, siêu âm, chẩn đoán hình ảnh (CT, MRI nếu nghi ngờ ác tính). Bác sĩ gây mê sẽ đánh giá toàn trạng để lựa chọn phương pháp gây mê phù hợp. Bạn được hướng dẫn nhịn ăn, ngưng một số thuốc (nếu có chỉ định) và ký cam kết phẫu thuật sau khi được tư vấn đầy đủ.
2. Tiến hành phẫu thuật
Ca mổ được tiến hành dưới gây mê toàn thân. Bác sĩ sẽ lựa chọn kỹ thuật phù hợp (nội soi, mổ mở hoặc qua đường âm đạo) tùy theo tình trạng cụ thể của bạn. Trong trường hợp nghi ngờ ung thư, mẫu mô sẽ được gửi xét nghiệm giải phẫu bệnh để đánh giá chính xác tính chất tổn thương.
3. Theo dõi và chăm sóc sau mổ
Sau phẫu thuật, bạn được theo dõi tại phòng hồi tỉnh để kiểm soát dấu hiệu sinh tồn và mức độ đau. Thời gian nằm viện phụ thuộc vào phương pháp mổ và tình trạng hồi phục, thường từ 1 - 3 ngày với nội soi và lâu hơn nếu mổ mở. Trước khi ra viện, bạn được hướng dẫn chăm sóc vết mổ, chế độ sinh hoạt và lịch tái khám.
Cắt buồng trứng có ảnh hưởng gì không?
Việc cắt bỏ buồng trứng có thể gây ra những thay đổi nhất định đối với cơ thể. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng không giống nhau ở mọi trường hợp. Tác động của phẫu thuật phụ thuộc vào việc cắt một hay hai buồng trứng, độ tuổi của bạn và tình trạng nội tiết trước can thiệp.
Dưới đây là các vấn đề thường được ghi nhận:
1. Vô sinh
Buồng trứng là cơ quan đảm nhiệm chức năng rụng trứng và tiết hormone sinh dục nữ. Khi cắt hai buồng trứng, cơ thể không còn khả năng phóng noãn, đồng nghĩa với việc mất hoàn toàn khả năng mang thai tự nhiên.
Trong trường hợp chỉ cắt một bên, buồng trứng còn lại vẫn có thể duy trì hoạt động nội tiết và sinh sản nếu khỏe mạnh. Tuy nhiên, khả năng mang thai có thể giảm tùy vào tuổi và chất lượng dự trữ buồng trứng (số lượng và chất lượng noãn còn lại trong buồng trứng) còn lại. Vì vậy, với phụ nữ còn nhu cầu sinh con, bác sĩ luôn cân nhắc kỹ trước khi chỉ định phẫu thuật.
2. Tác dụng phụ về tình dục
Sự suy giảm estrogen sau khi phẫu thuật, đặc biệt khi cắt hai bên, có thể ảnh hưởng đến đời sống tình dục. Bạn có thể gặp tình trạng khô âm đạo, giảm ham muốn hoặc khó đạt khoái cảm.
Ngoài ra, thay đổi nội tiết còn có thể tác động đến cảm xúc và tâm lý, gián tiếp ảnh hưởng đến chất lượng quan hệ vợ chồng. Những vấn đề này có thể được cải thiện nếu được tư vấn và điều trị phù hợp.
Cắt bỏ buồng trứng có thể làm giảm ham muốn tình dục
3. Các vấn đề về xương
Estrogen đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì mật độ xương. Khi hormone này giảm đột ngột, đặc biệt ở phụ nữ chưa đến tuổi mãn kinh, nguy cơ loãng xương và gãy xương có thể tăng lên theo thời gian.
Do đó, sau phẫu thuật, bạn cần được theo dõi mật độ xương định kỳ, đồng thời duy trì chế độ dinh dưỡng giàu canxi, vitamin D và vận động phù hợp để hạn chế biến chứng.
4. Các vấn đề về tim mạch
Thiếu hụt estrogen kéo dài có thể làm thay đổi chuyển hóa lipid và ảnh hưởng đến hệ tim mạch. Một số nghiên cứu ghi nhận phụ nữ mãn kinh sớm do phẫu thuật có nguy cơ tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu và bệnh tim mạch cao hơn so với mãn kinh tự nhiên.
Việc kiểm soát cân nặng, chế độ ăn uống lành mạnh, vận động đều đặn và theo dõi sức khỏe định kỳ là yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ này.
5. Các tác dụng phụ khác
Ngoài các vấn đề nêu trên, phẫu thuật này có thể gây ra một số thay đổi toàn thân do rối loạn nội tiết. Những biểu hiện thường gặp bao gồm:
- Bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm.
- Rối loạn giấc ngủ hoặc mất ngủ kéo dài.
- Mệt mỏi, giảm năng lượng.
- Thay đổi tâm trạng, dễ lo âu hoặc trầm cảm nhẹ.
- Giảm tập trung hoặc suy giảm trí nhớ thoáng qua.
- Nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát, do niêm mạc niệu đạo và âm đạo mỏng hơn khi thiếu estrogen.
- Nhiễm nấm âm đạo tái phát, liên quan đến thay đổi môi trường vi sinh vùng kín.
- Chứng tiểu không tự chủ, biểu hiện khó kiểm soát việc đi tiểu, có thể xảy ra do suy giảm trương lực mô nâng đỡ sàn chậu khi thiếu hụt hormone.
Mức độ biểu hiện khác nhau tùy cơ địa và độ tuổi. Phần lớn triệu chứng có thể kiểm soát tốt nếu được theo dõi kịp thời.
Bạn đang lo lắng về những thay đổi sau phẫu thuật? Đừng để những băn khoăn này ảnh hưởng đến quyết định điều trị của bạn. Gọi ngay 1900 886648 để được bác sĩ Khoa Phụ – Bệnh viện Đại học Phenikaa tư vấn trực tiếp.
Chi phí phẫu thuật cắt buồng trứng
Chi phí phẫu thuật thường không cố định, mà phụ thuộc vào phương pháp phẫu thuật, phạm vi can thiệp và tình trạng bệnh lý. Tại Việt Nam, mức chi phí tham khảo hiện nay thường dao động:
- Phẫu thuật nội soi cắt một bên buồng trứng: Khoảng 15.000.000 - 30.000.000 VNĐ.
- Phẫu thuật nội soi cắt hai bên buồng trứng: Khoảng 20.000.000 - 40.000.000 VNĐ.
- Phẫu thuật mổ mở (u lớn, nghi ngờ ác tính): Khoảng 25.000.000 - 50.000.000 VNĐ hoặc cao hơn, tùy mức độ phức tạp.
Trường hợp điều trị ung thư có thể phát sinh thêm chi phí xét nghiệm mô bệnh học, hóa trị hoặc các can thiệp liên quan.
Mức giá cụ thể còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố sau:
- Phạm vi phẫu thuật: Cắt một bên hay hai bên, có kết hợp cắt tử cung hoặc ống dẫn trứng hay không.
- Tình trạng bệnh lý: U lành tính, nghi ngờ ác tính hay ung thư giai đoạn tiến triển.
- Thời gian nằm viện và chăm sóc hậu phẫu.
- Bảo hiểm y tế hoặc bảo hiểm thương mại: Có thể hỗ trợ một phần chi phí theo quy định.
*Lưu ý, mức phí nêu trên chỉ mang tính tham khảo và có thể thay đổi tùy theo từng cơ sở y tế, thời điểm thực hiện cũng như tình trạng cụ thể của người bệnh. Bạn nên trao đổi trực tiếp với cơ sở y tế để được tư vấn minh bạch, chi tiết từng hạng mục, nhằm chủ động chuẩn bị tài chính và tránh phát sinh ngoài dự kiến.
Nên thực hiện cắt bỏ buồng trứng ở đâu an toàn, uy tín?
Cắt bỏ buồng trứng là phẫu thuật liên quan trực tiếp đến nội tiết, khả năng sinh sản và sức khỏe lâu dài của phụ nữ. Vì vậy, việc lựa chọn cơ sở y tế có chuyên môn cao, hệ thống phẫu thuật đạt chuẩn và quy trình chăm sóc hậu phẫu bài bản là yếu tố quyết định đến hiệu quả điều trị cũng như hạn chế biến chứng.
Bệnh viện Đại học Phenikaa là một trong những địa chỉ uy tín trong lĩnh vực Phụ khoa, được nhiều người bệnh tin tưởng khi cần can thiệp phẫu thuật buồng trứng. Tại đây, bạn được thăm khám toàn diện, tư vấn rõ ràng về chỉ định, phương pháp phẫu thuật và các ảnh hưởng có thể gặp sau mổ. Những ưu điểm nổi bật gồm:
- Đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Phụ giàu kinh nghiệm, có khả năng xử trí từ bệnh lý lành tính đến ung thư phụ khoa phức tạp.
- Hệ thống phẫu thuật nội soi hiện đại, giúp can thiệp chính xác, ít xâm lấn và rút ngắn thời gian hồi phục.
- Phối hợp liên chuyên khoa chặt chẽ (Ung bướu, Gây mê hồi sức, Nội tiết…) trong các trường hợp cần đánh giá và điều trị toàn diện.
- Quy trình gây mê hồi sức an toàn, theo dõi sát trong và sau phẫu thuật.
- Chăm sóc hậu phẫu và theo dõi nội tiết lâu dài, hỗ trợ người bệnh ổn định sức khỏe và phòng ngừa biến chứng.
Lưu ý trước và sau thực hiện phẫu thuật
Để đảm bảo an toàn và hỗ trợ hồi phục tốt sau phẫu thuật, bạn cần tuân thủ đầy đủ hướng dẫn của bác sĩ cả trước và sau phẫu thuật. Bao gồm:
1. Trước phẫu thuật
Trước khi thực hiện phẫu thuật, bạn cần lưu ý những điều sau:
- Thực hiện đầy đủ các xét nghiệm, siêu âm hoặc chẩn đoán hình ảnh theo chỉ định.
- Thông báo cho bác sĩ về tiền sử bệnh lý, dị ứng thuốc và các thuốc đang sử dụng (đặc biệt là thuốc chống đông, nội tiết, tim mạch…).
- Tuân thủ hướng dẫn nhịn ăn, nhịn uống trước mổ theo yêu cầu gây mê.
- Ngưng hoặc điều chỉnh một số thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Chuẩn bị tâm lý ổn định và sắp xếp người thân hỗ trợ trong những ngày đầu sau phẫu thuật.
- Trao đổi rõ về phạm vi phẫu thuật (cắt một hay hai buồng trứng) và các ảnh hưởng có thể gặp.
Bạn cần tuân thủ hướng dẫn nhịn ăn trước khi thực hiện thủ thuật
2. Sau phẫu thuật
Sau khi cắt bỏ buồng trứng, bạn cần được theo dõi và chăm sóc đúng cách để hỗ trợ hồi phục và phòng ngừa biến chứng. Bạn cần lưu ý:
- Theo dõi các dấu hiệu bất thường như sốt trên 38°C, đau tăng dần, chảy máu âm đạo nhiều hoặc vết mổ sưng đỏ.
- Nghỉ ngơi hợp lý, tránh vận động mạnh và mang vác nặng trong 4 - 6 tuần đầu.
- Uống thuốc đúng liều, đúng thời gian theo đơn của bác sĩ.
- Giữ vệ sinh vùng mổ sạch sẽ, khô ráo để hạn chế nguy cơ nhiễm trùng.
- Tái khám đúng hẹn để đánh giá quá trình hồi phục và kiểm soát nội tiết.
- Duy trì chế độ ăn giàu dinh dưỡng, bổ sung canxi và vitamin D nếu được khuyến nghị, đặc biệt khi cắt hai buồng trứng trước tuổi mãn kinh.
Kết luận
Cắt buồng trứng là phẫu thuật quan trọng trong điều trị nhiều bệnh lý phụ khoa từ lành tính đến ác tính. Mặc dù có thể gây ra những thay đổi nhất định về nội tiết, khả năng sinh sản và sức khỏe lâu dài, nhưng nếu được chỉ định đúng và theo dõi phù hợp, người bệnh vẫn có thể duy trì chất lượng sống ổn định. Hiểu rõ những thay đổi sau phẫu thuật sẽ giúp bạn chủ động hơn trong quyết định điều trị và chăm sóc sức khỏe sau phẫu thuật.
Nếu bạn đang được tư vấn phẫu thuật hoặc còn băn khoăn về tình trạng của mình, hãy thăm khám sớm tại Khoa Phụ - Bệnh viện Đại học Phenikaa để được bác sĩ chuyên khoa đánh giá toàn diện, tư vấn phương pháp điều trị phù hợp và xây dựng kế hoạch theo dõi sức khỏe dài hạn. Gọi ngay 1900 886648 để đặt lịch khám với bác sĩ chuyên khoa.
